होर्मुझ सामुद्रधुनीत पुन्हा तणाव; इराणच्या ड्रोन हालचालींना अमेरिकेचा आक्षेप

वॉशिंग्टन/तेहरान : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी करण्यासाठी सुरू असलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांदरम्यान होर्मुझ सामुद्रधुनीत (Strait of Hormuz) नव्याने तणाव निर्माण झाला आहे. अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) वर व्यापारी जहाजांच्या मार्गांजवळ ड्रोन उड्डाणे केल्याचा आरोप केला आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील नाजूक शांतता प्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

अमेरिकेच्या मते, इराणकडून व्यापारी जहाजांच्या वाहतुकीवर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि दबाव निर्माण करण्यासाठी ड्रोनचा वापर केला जात आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक असल्याने या भागातील कोणतीही लष्करी हालचाल जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी चिंतेचा विषय ठरू शकते.

दरम्यान, अमेरिकेने या भागातील व्यापारी जहाजांचे संरक्षण करण्याची भूमिका पुन्हा स्पष्ट केली आहे. आवश्यक असल्यास नौदलाची उपस्थिती वाढविण्यात येईल, असा इशाराही वॉशिंग्टनने दिला आहे.

राष्ट्रीय सुरक्षेच्या प्रश्नावर तडजोड नाही : इराण 

दुसरीकडे, इराणने या आरोपांवर थेट प्रतिक्रिया देताना कोणतीही आक्रमक कारवाई केल्याचे नाकारले असून, राजनैतिक चर्चेला प्राधान्य देत असल्याचे म्हटले आहे. मात्र, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या प्रश्नावर कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही, अशी भूमिका तेहरानने घेतली आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, दोन्ही देश सध्या प्रत्यक्ष युद्ध टाळण्याचा प्रयत्न करत असले तरी सामरिक ताकद दाखविण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. त्यामुळे युद्धबंदी आणि शांतता चर्चेवर दबाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

जागतिक तेलपुरवठ्याचा मोठा हिस्सा होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जात असल्याने येथील परिस्थितीकडे आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष लागले आहे. आगामी काही दिवसांत अमेरिका-इराण चर्चेची दिशा आणि सामुद्रधुनीतील सुरक्षा परिस्थिती यावर या तणावाचे भवितव्य अवलंबून असेल.